Poeciliopsis jackschultzi
Een nieuwe Poeciliopsis soort uit noord Mexico beschreven
Poeciliopsis jackschultzi (Conway et al)
Biotoop Rio Concepcion
landkaart
Tekst
Kees de Jong
Foto's
Kees de Jong
Geplaatst
14 april 2020
Het genus Poeciliopsis behoort tot de levendbarende tandkarpers en komt voor van zuidelijk Arizona in de Verenigde Staten van Amerika via Centraal Amerika tot aan Colombia. Het genus wordt verder onderverdeeld in drie subgenera:
Poeciliopsis
(14 soorten, o.a. P. baenschi, P. gracilis, P. latidens, P. santaelena en P. turneri)
Aulophallus
(3 soorten, P. elongata, P. paucimaculata en P. retropinna)
Leptorhaphis
(7 soorten, P. infans, P. profilica, P. viriosa, P. balsas, P. sonoriensis, P. lucida, P. monacha en P. occidentalis)
Bijzonderheden
Het subgenus Leptorhaphis is een van de weinige gewervelde diergroepen waar asexuele voortplanting door middel van gynogenese of hybridogenesis voorkomt. Vrouwelijke hybriden produceren, nadat ze door een mannetje van een verwante soort worden geïnsemineerd, alleen vrouwelijke nakomelingen. Een vergelijkbare situatie als bij de amazone molly (Poecilia formosa) die ook alleen vrouwelijke nakomelingen krijgt als ze door een nauw verwante soort wordt bevrucht.

Binnen het subgenus zijn het de vrouwelijke hybriden tussen P. monacha en P. occidentalis die alleen vrouwelijke nakomelingen produceren. Deze soorten leven in zuidelijk Arizona en het noorden van Mexico. Gezien hun bijzondere voortplanting is er uitgebreid onderzoek naar gedaan en zijn veel exemplaren in het wild verzameld.

In 1980 werden in een moeras in het Río Concepción stroomgebied samen met de hybriden van P. monacha-occidentalis en P. occidentalis een aantal vissen gevangen die een andere tekening hadden. Hiervan werden mannetjes en vrouwtjes meegenomen die zich in het laboratorium voortplanten. Het duurde geruime tijd voordat deze vissen verder werden onderzocht.

Tussen 1999 en 2001 werden nieuwe exemplaren van de soort gevangen en deze werden gebruikt voor de beschrijving van een nieuwe soort: Poeciliopsis jackschultzi CONWAY, MATEOS & VRIJENHOEK, 2019. Deze nieuwe soort heeft een klein verspreidingsgebied en slechts bekend van 4 plaatsen in het Concepción stroomgebied. Ze leeft hier in kleine bijna stilstaande watertjes met een modderige bodem.

Op sommige plaatsen komt P. jackschultzi ook met de vrouwelijke hybriden (monacha-occidentalis en monacha-jackschultzi) voor en de mannetjes van deze soort paren met deze vrouwtjes die vervolgens weer vrouwelijke nakomelingen krijgen. De nieuwe soort speelt dus ook een rol bij deze bijzondere voortplanting. Verder onderzoek hiernaar is nog noodzakelijk. Hybriden tussen P. jackschultzi en P. occidentalis konden niet worden gevonden. Het is niet duidelijk hoe de genen van P. monacha hier terecht zijn gekomen, aangezien die soort op een grote afstand leeft.

Het is niet eenvoudig om de nieuwe soort van andere nauwe verwante soorten te onderscheiden. Een belangrijk verschil met P. occidentalis vormt een zwarte vlek in de staartwortel. Verder geven de auteurs nog aan dat de mannetjes van P. jackschultzi tijdens de balts niet zo donker kleur als de andere soorten. De overige verschillen zijn lastiger te herkennen. Het gaat daarbij onder andere om DNA waarden, haakje aan het gonopodium, vorm van de kieuwen. Zaken die met het blote oog niet vast te stellen zijn.

De nieuwe soort is genoemd naar R. Jack Schultz die veel onderzoek naar de voortplanting van de vrouwelijke stammen van de Poeciliopsis hybriden.

In het Río Concepción stroomgebied leeft P. jackschultzi slechts in een gebied met 30 km lengte en dan alleen maar in moerasachtige bijna stilstaande watertjes. Op die plaatsen is het aantal dieren klein. De meeste vissen zijn P. occidentalis of hybride vrouwtjes. Door de aanleg van een nieuwe snelweg is de afgelopen jaren een aantal biotopen verdwenen en het verbruik van water voor landbouw en afvoer van afval vormt nog een extra belasting. Het voortbestaan van de soort is dan ook kwetsbaar.
Literatuur
KEVIN W. CONWAY, MARIANA MATEOS & ROBERT C. VRIJENHOEK (2019) A new species of the live-bearing fish genus Poeciliopsis from northern Mexico (Cyprinodontiformes, Poeciliidae). ZooKeys 833: 91-118.
HARRO HIERONIMUS (2019) Poeciliopsis jackschultzi - Eine neue Art der Gattung Poeciliopsis. DGLZ Rundschau 47: 110-112.

© 2018-2021 Poecilia.nl All Rights Reserved. Webmaster Marco Goeman
nlenfrdept
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account

X

.

© poecilia.nl