In de roos
Foto van internet
Foto van internet
Phallichthys fairweatheri ♂
landkaart
Tekst
Kees de Jong
Foto's
Zie foto's
Geplaatst
14 februari 2021
De mannetjes van de levendbarende tandkarpers hebben een tot geslachtsorgaan omgevormde aarsvin waarmee ze de vrouwtjes bevruchten. Dit wordt het gonopodium genoemd. Om de vrouwtjes te kunnen bevruchten moeten ze dichtbij het vrouwtje zien te komen en vervolgens de punt van het gonopodium tegen de geslachtsopening van het vrouwtje aan duwen om de spermapakketjes over te brengen. Meestal vindt de bevruchting zonder medewerking van het vrouwtje plaats. Het mannetje moet snel en nauwkeurig richten om de het vrouwtje te bevruchten.

Uit onderzoek was al gebleken dat de mannetjes van sommige soorten de donker gekleurde drachtigheidsvlek van de vrouwtjes gebruiken om te richten. Bij sommige soorten waarbij een drachtigheidsvlek ontbreekt, zoals Phallichthys fairweatheri, hebben de vrouwtjes een donkere vlek boven de geslachtsopening die de mannetjes als richtdoel dient.

Kodama et al (2008) deden onderzoek naar de gele vlek die vrouwtjes van het westelijke muskietenvisje boven de geslachtsopening hebben. Ze gebruikten hiervoor vissen die ze als invasieve soort in Japan hadden gevangen. Net als op veel andere plaatsen is de oorspronkelijk uit de USA afkomstige soort ook in Japan aanwezig.

Uit het onderzoek werd duidelijk dat de gele vlek rondom de geslachtsopening een grote aantrekkingskracht op mannetjes heeft. Modellen die een vlek met een andere kleur hadden, werden door de mannetjes minder gekozen. Ze kozen drie keer zo vaak voor de vrouwtjes met de gele vlek. De helderheid van de vlek speelde hierbij geen rol. De gele vlek lijkt meer invloed op de paringskeuze van de mannetjes te hebben dan de drachtigheidsvlek die in veel andere onderzoeken als belangrijk kenmerk werd gezien. Veel bewegingen waarbij het mannetje het gonopodium 90-180° naar voren draait leiden niet tot een definitieve paring waarbij het mannetje zijn gonopodium tegen de geslachtsopening van het vrouwtje beweegt. Mogelijk dat voor dit laatste deel voor de werkelijk bevruchting extra stimuli van het vrouwtjes noodzakelijk zijn. Dit vraagt nog extra onderzoek.

In hoeverre geurstoffen die als sex feromonen dienen en het seksuele gedrag van de mannetjes stimuleren is niet helemaal duidelijk. Hoewel eerder onderzoek heeft aangetoond dat dit een rol speelt, zagen Kodama et al dat dit gedrag gestimuleerd werd door visuele prikkels. Het lijkt er dan ook op dat de sex feromonen van de vrouwtjes niet de belangrijkste prikkel voor de mannetjes vormen. Het zou wel de extra stimuli kunnen zijn die nodig is om tot een paring te komen.
Literatuur
I. Kodama, A. Yamanaka, K. Endo & Y. Koya 2008. Role of the yellow spot around the urogenital opening of female mosquitofish (Gambusia affinis) as a cue for copulation. Zoological Science 25: 1199-1204.

© 2018-2021 Poecilia.nl All Rights Reserved. Webmaster Marco Goeman
nlenfrdept
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account

X

.

© poecilia.nl