Prikkelende filmpjes voor zwaarddrager vrouwtjes
Xiphophorus helleri Rio Palenque
Voorkeur voor zwaarden
Tekst
Kees de Jong
Foto's
Leo van der Meer
Geplaatst
31 januari 2019
Het is bekend dat een aantal diersoorten opgewonden kunnen raken van video stimuli. Onderzoek heeft aangetoond dat dit het geval is bij onder andere spinnen, vogels, kikkers, mensenapen en de mens. Voor laatstgenoemde is er zelfs een hele markt voor deze stimuli ontstaan. Ook voor vrouwtjes van de zwaarddrager (Xiphophorus hellerii) blijkt dat ze geprikkeld kunnen worden door videobeelden. Dit gegeven gaf BASOLO & TRAINOR de mogelijkheid om verder onderzoek te doen naar de functie van het zwaard bij zwaarddragermannetjes. Eerder onderzoek had reeds aangetoond dat vrouwtjes een voorkeur hebben voor mannetjes met een zwaard en dat het mogelijk zo is dat deze voorkeur ook de reden voor het ontstaan van een zwaard bij de mannelijke vissen is. De voorkeur bij de vrouwtjes was er dus eerder dan het kenmerk bij de mannetjes. Ook was reeds aangetoond dat de lengte van het zwaard een positieve invloed heeft op de voorkeur van de vrouwtjes.

De hedendaagse videotechnieken maken het mogelijk om op een relatief eenvoudige manier beelden te manipuleren. Hierdoor is het mogelijk eenzelfde beeld op verschillende manier te presenteren en daarmee ook verder onderzoek naar kenmerken van het zwaard uit te voeren. Het zwaard bestaat uit een verlening van de onderste vinstralen van de staartvin die in een punt uitkomen. Naast de lengte zijn de meeste opvallende kenmerken:

• Een zwarte streep aan de onderkant,
• Een zwarte streep aan de bovenkant en
• Een oranje tot gele kleur tussen deze twee zwarte banden.

Door video beelden te manipuleren konden er zes verschillende soorten zwaarden aan de vrouwtjes worden gepresenteerd. Er werden telkens twee typen tegelijkertijd aangeboden en vervolgens werd bijgehouden welke de meeste aandacht van de vrouwtjes trok.

Alle vrouwtjes werden het meest aangetrokken door het normale zwaard met een zwarte streep aan de boven- en de onderkant en een oranje gele kleur. Indien één van deze kenmerken ontbrak was de aantrekkingskracht voor de vrouwtjes minder. Als er geen zwarte streep op het zwaard aanwezig is, werden deze door de vrouwtjes minder gewaardeerd. Het toevoegen van extra zwart, in de vorm van een helemaal zwart zwaard, was niet van invloed (zie figuur). Het maakte voor de vrouwtjes geen verschil of de zwaarden waaraan het zwart ontbrak nu wel of niet nog enige kleur hadden.

Dit onderzoek heeft duidelijk gemaakt dat er niet alleen sprake is van de voorkeur voor een bepaald kenmerk, maar dat ook een combinatie van bepaalde kenmerken van belang is bij de keuze die het vrouwtje maakt bij het vinden van de juiste partner.
Literatuur
Dit artikel verscheen eerder in Poecilia Nieuws 5 uit 2005.
Basolo, A.L. & Trainor, B.C. (2002). The conformation of a female preference for a composite male trait in green swordtails. Animal Behaviour (63): 469-474.

© 2018-2020 Poecilia.nl All Rights Reserved. Webmaster Marco Goeman
nlenfrdept
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account

X

.

© poecilia.nl