Tabasco 2019
Op zoek naar Carlhubbsia en Heterophallus
Carlhubbsia kidderi ♂
Carlhubbsia kidderi ♀
Xiphophorus maculatus ♂
Xiphophorus maculatus ♀
Tekst
Kees de Jong
Foto's
Zie foto
Geplaatst
11 mei 2020
Toen Christian Reusch en ik in het najaar van 2018 in Mexico waren, werden door Constatino Macias Garcia (checken) uitgenodigd om in 2019 de 8e conferentie over levendbarende tandkarpers die in 2019 door de universiteit van Mexico City (Universidad Nacional Autónoma de México- UNAM) zou worden georganiseerd. Hoewel we allebei erg veel belangstelling hebben voor levendbarende tandkarpers en het ons erg interessant leek om over deze vissen een groot aantal lezingen van wetenschappers te volgen, moesten we toch even nadenken. We zouden dan immers een jaar later al weer naar Mexico moeten. Nu is dat voor ons geen straf, maar enige afstemming met het thuisfront was wel noodzakelijk. Het overleg verliep goed en zo konden we dan in september 2019 opnieuw naar Mexico vertrekken. Om nu alleen lezingen over de vissen in Mexico bij te wonen ging ons iets te ver. We wilden toch nog enkele dagen aan het vangen van een aantal soorten besteden.

Na enige beraad besloten we om in de westelijke staat Tabasco vissen te gaan vangen. Onze speciale aandacht ging uit naar Carlhubbsia kidderi en Heterophallus milleri. Twee soorten die in Europa niet in de hobby aanwezig waren en in de staat Tabasco te vinden zouden moeten zijn. De eerste dagen van ons verblijft wilden we dan ook aan het vangen van deze soorten besteden.

Als voorbereiding van de reis gingen we na op welke plekken we deze soort zouden kunnen vangen. We hadden twee volle dagen om vissen te vangen en dat is te weinig om wat rond te rijden en dan maar te hopen dat we de vissen ergens zouden vangen. Michael Tobler was zo vriendelijk om de hem bekende vangplaatsen in dit gebied met ons te delen, waardoor we gericht naar de door ons gewenste soorten konden zoeken.

Tijdens mijn eerste reis naar Mexico in 1996 had ik dit gebied al bezocht. In 2009 was ik weer in de regio en ging toen bij de neef van Omar Domínguez Domínguez, Horacio Domínguez op bezoek. Horacio kweekt en exporteert vissen. Hij is gespecialiseerd in de lokale cichliden maar heeft ook andere soorten. In 2009 nam ik kweekvormen van guppen en platy’s voor hem mee. Horacio woont in Villahermosa en bood aan om samen met ons de vissen te gaan vangen. Omar was aan vakantie toe en besloot ons ook te vergezellen. Een goed idee.

Op 18 september vliegen we naar Mexico City. We hebben enkele vissen meegenomen. Christian heeft voor Omar Skiffia francesae, die mede als basis kunnen gaan dienen voor een populatie die mogelijk terug kan worden gezet in het oorspronkelijk gebied. In mijn koffer zitten enkele Noord Amerikaanse killi’s Crenichthys bailey voor de universiteit van Mexico City en kweekvormen van platy’s en guppen voor Horacio.

Door de staking van het grondpersoneel op Schiphol vertrekken we drie uur later en komen pas na 22.00 uur in Mexico City aan. Onze koffers worden gescand, maar we kunnen doorlopen. Daar worden we opgewacht door Edgar die de Crenichthys namens de universiteit in ontvangst neemt.
19 september 2019
De volgende dag vliegen we met Interjet vanuit Mexico City naar Villahermosa. Hier worden we door Horacio en Omar op het kleine vliegveld opgepikt. De hoge temperatuur van rond de 34°C is een groot verschil met het koelere Mexico City.

We checken eerst in bij Hotel Báez Carrizal in Villahermosa. Het is een prima hotel met uitstekende kamers. In de hoge hal staan aquaria en vanaf de balkons aan de binnenkant hangen planten naar beneden. Een unieke hal die veel indruk maakt.

Nadat we hebben ingecheckt gaan we naar de viskwekerij van Horacio. Hij heeft veel cichliden, guppen en beensnoeken. Ook zwemmen er nog enkele guppenstammen die ik in 2009 mee heb genomen rond. Verder enkele grote bakken met onder andere zwaarddragers, de zwaardmolly (P. kykesis) en de Mexicaanse molly (Poecilia mexicana). De nadruk ligt echter op cichliden uit de regio waarvan hij zowel wildvang als nakweek naar de Verenigde Staten van Amerika verkoopt.

Aangezien het nog vroeg is, gaan we in de buurt nog wat vissen vangen. In de auto van de vrouw van Horacio gaan we eerst naar een klein meertje dat is ontstaan door afgravingen. Hier vangen we een aantal vissen. Vooral de fraai gekleurde cichliden vallen op. Buena Vista Río Nuevo 4ta Sección (17.94440 -93.09050)

• Torichthys meeki
• T. passionis
• Mayaheros urophtalmus
• Vieja bifasciata
• Rosio octafasciatum (Jack Dempsey)
• Poecilia kykesis
• G. sexradiata

We nemen geen vissen mee en laten ze allemaal weer zwemmen. Daarna nuttigen we in de stad een uitgebreide lunch.

In het midden van de stad bevindt zich een meer (laguna). Volgens Horacio is dit meer sterk vervuild. John Lyons had hier 20 jaar eerder bij hotel Graham Phallichthys fairweatheri gevangen. We besluiten deze locatie nog eens te bezoeken. Laguna de las Illucionis (18.00506 -92.92619) Het water is niet overal eenvoudig te benaderen. Het lukt ons bij hotel Graham.

Het water lijkt niet erg vervuild en we zien veel vissen zwemmen. Met het handnet vangen we een aantal soorten:

• Gambusia yucatana
• Poecilia kykesis
• Aterinella alvarezi
• Rocio octofasciatum
• Trichromis salvani
• Mayaheros urophthalmus

In het meer zouden 8 soorten cichliden voorkomen. We hebben ze dus niet allemaal kunnen vangen. Phallichthys fairweatheri hebben we niet gevangen, maar we hebben ook niet lang gezocht om de soort te vinden. Wonderlijk dat in een meer midden in de stad zoveel soorte te vinden zijn. Na de vissen in de emmer bekeken te hebben, lieten we ze weer zwemmen.

We hadden nog wat tijd over en brachten aan het eind van de middag nog een bezoek aan een vriend van Horacio die bij de Universiteit van Villahermosa werkt. Bij de universiteit hebben ze een centrum waar door hun ouders verlaten jonge zeekoeien worden opgevangen. Een moeilijk traject, want deze wezen moeten enkele jaren met speciale melk worden gevoed voordat weer kan worden geprobeerd om ze in de natuur los te laten.

Veel ruimte wordt ingenomen door grote bassins met beensnoeken (Atractosteus tropicus). Terwijl we daar naar staan te kijken gaan de muggen vol in de aanval en het duurt dan ook niet erg lang voordat ik over bijna mijn hele lichaam gestoken ben. Een T-shirt biedt niet voldoende bescherming. Gelukkig gaan we snel binnen kijken waar de beensnoeken worden gekweekt. Dat gaat in grote hoeveelheden. Verder wordt er nog onderzoek gedaan naar onder andere schildpadden en kikkers. In een grote vijver buiten worden nog krokodillen voor onderzoek gehouden.
Heterophallus milleri ♀
Poecilia mexicana ♀
Xiphophorus maculatus Chuco's place ♀
Xiphophorus maculatus Chuco's place ♀
20 september 2019
’s Ochtends pikken Omar en Horacio om 10 uur Christian en mij bij het hotel op. We gaan via de 180 naar het noorden richting Frontera. In de berm worden levende schildpadden en beensnoeken als voedsel te koop aangeboden. Hoewel het verkopen van schildpadden verboden is, gebeurt het vaak. Met name om dat ook mensen uit de stad schildpadden kopen, worden deze telkens volgens Omar telkens meer bedreigd.

Het hele gebied waar we doorheen rijden staat na overstromingen in de regentijd met elkaar in verbinding. Veel poeltjes drogen aan het einde van de droge tijd uit. Met de overstromingen komen ook de vissen mee en in de meeste watertjes zijn dan ook vissen te vinden. Dit betekent wel dat alle vissen die in dit gebied leven aan elkaar verwant zijn.

De eerste plek is een plaats waar we stoppen is een klein restpoeltje aan de kant van de 180 waar Michael Tobler Phallichthys fairweatheri had gevangen. We vragen toestemming aan de bewoners of we op hun terrein mogen vissen. Het is geen probleem en we mogen in het modderige poeltje proberen om P. fairweatheri te vangen. In de volle zon is het al snel erg warm.

Centla Municipality, Tabasco Mexico (18.340856 -92.79224) De watertemperatuur is 33˚C graden. Afmetingen van het poeltje zijn ongeveer 4 bij 4 meter. De maximale diepte is 1,2 meter.

Gevangen vissen:

• Phallichthys fairweatheri
• Gambusia sexradiata
• Thorichthys meeki
• Thoricthys passionis
• Trichromis salvini
• Rocio octofasciatus
• Cribroheros robertsonsi
• Parachromis managuensis introduced
• Poecilia cf mexicana
• Dormitator maculatus (predator)

Helaas vangen we maar 3 P. fairweatheri. Deze vangen we in een nog kleiner poeltje dat aan de water grotere grenst. Hoewel Omar en ik dit met het kleine sleepnet doorploegen vangen we niet meer van deze levendbarende tandkarpers. In de grote poel vangen we met het grote sleepnet kilo’s cichliden en andere vissen, maar geen P. fairweatheri.

De grote slakkenhuizen die her en der liggen zijn van een lokale soort. Het zijn geen geïntroduceerde appelslakken, zoals ik eerst dacht. Op de oever groeit een plantje met kleine paarse bloemetjes dat erg op een Bacopa-soort lijkt.

Bij het vertrek geven we de bewoners als dank een klein bedrag. We spoelen ons schoon met een waterslang bij het huisje. Om 13.30 uur verlaten we deze locatie.

Horacio stelt voor om naar zijn vriend Chucho te gaan die naast klusjesman ook visser van voor de handel bestemde cichliden is. We nemen een zijweg van de 180 naar zijn huis dat in het natuurpark Biosphere Reserve Pantanos de Centla ligt. De Grijalva rivier stroomt door dit gebied. Eerst kijken we op zijn erf, waar hij enkele betonnen bakken met cichliden heeft staan, rond. Achter het huis is een bijna uitgedroogde vijver met groen water waar een paar eenden in zwemmen. Over dit water is een houten loopbrug naar een ander gebouwtje. Chucho kent een plaats waar we vissen kunnen vangen. Aan de overkant van de weg volgen we een onverhard paadje over het grasland, waarop een groep kalkoenen met kuikens loopt. We komen uit bij een geheel met watersla (Pistia stratiotes) begroeit meertje. Verborgen tussen de watersla zitten ook krokodillen die we horen. Het is aan het einde van de droge tijd bijna uitgedroogd. Onder enkele bomen is nog wel water zichtbaar.

We noemen dit meertje Chucho’s place (18.37166 -92.69411) Chucho vangt de meest vissen. Kijken als een reiger en dan toeslaan is volgens hem de beste aanpak. Met elke haal van het net schept hij weer een aantal platy’s uit het water. Hij is beduidend handiger in het vangen van de vissen dan wij zijn.

De volgende soorten krijgen we in ons net:

• Xiphophorus maculatus
• Pseudoxiphophorus maculatus
• Dormitator maculatus (veel kleine exemplaren)
• Gambusia sp.

Een andere locatie die we nog willen bezoeken is volgen Chucho niet bereikbaar omdat daar een bijennest onder de brug hangt. We besluiten geen risico te nemen en deze plek over te slaan.

Aan de kant van de doorgaande weg 180 parkeren is volgens Chucho te gevaarlijk. De kans is groot dat onze auto dan leeg wordt gehaald. Daarom besluiten we te stoppen bij een eenvoudig restaurant waar de auto veilig kan staan. We krijgen toestemming om vissen in het aangrenzende meertje te vangen.

Cabana del pescador (18.26750 -92.82951) Het water heeft een ondiepe zandbodem en dat is wel lekker na al het modderige water waar aan het begin van de dag in moesten staan. In het water groeit hoornblad en waterlelie. Het warme water is voor een groot deel slechts 40 cm. diep. Alleen in het midden is het 70 cm diep. Aan een touw wordt een krokodil gehouden. De bewoners waarschuwen ons hiervoor. Dat is mooi want we hadden dit reptiel anders niet gezien. Aan de oever ligt een blauwe kano.

• Gambusia yucatana
• Gambusia sexradiata
• Poecilia mexicana (meegenomen ze zijn klein en hebben een mooie kleur; sommige mannetjes diepzwart maar die niet kunnen vangen).
• Phallichthys fairweatheri (veel exemplaren)
• Xiphophorus maculatus
• Mayaheros uropthalmus

Om 19.00 uur zijn we weer terug in Villahermosa. In het hotel verversen we het water van de door ons in plastic flesjes gehouden vissen. In elk flesje houden we één vis en voor het verversen gebruiken we drinkwater dat we in grote flessen bij de supermarkt hebben gekocht. Twee platy’s zijn helaas dood. De andere vissen zijn in een prima conditie. In het restaurant is het koud door de airco, buiten blijft het warm.
Cabana del pescador
Fishfarm Horacio
Buena Vista Río Nuevo
Teapa Municipality
21 september 2019
Ik ben vroeg wakker en ververs voor het ontbijt het water van de vissen. Ze zijn allemaal gezond. Om 9.00 uur pikken Omar en Horacio ons weer op bij het hotel. We gaan nu zuidelijk van Villahermosa in de richting van het stadje Teapa. In de omgeving daarvan willen we Carlhubbsia kidderi en Heterophallus milleri en gaan vangen. Michael Tobler heeft ons een aantal locaties gegeven waar we deze soorten zouden moeten kunnen vangen. Christian heeft deze informatie tot voor ons bruikbare overzichten verwerkt.

De eerste locatie is een meertje bij een zand- of grindafgraving. Deze ligt aan een zijweg van de 195. Tobler had de vissen in het meer gevangen, maar het hek is dicht en daarom is de exacte locatie voor ons niet bereikbaar. Daarom proberen we het in het stroompje dat uit het meer komt. Helder water, hier en daar modderig. Rolkeien aanwezig. We proberen het bij de brug.

Teapa Municipality, Tabasco, Mexico Iglesia Adventista Del Séptimo Día Monte Horeb Om 10.15 uur komen we bij de locatie met coördinaten 17.58992 -92.97978 aan.

We vangen hier de volgende soorten:

• Xiphophorus maculatus
• Poecilia mexicana
• Gambusia sp
• Cichliden

Omdat het hek bij de ingang op slot zit, lopen we om het meer heen en gaan via de steengroeve naar het meer. We krijgen toestemming om via het terrein naar het meer te lopen. Op de eerste plek is het water door de steile oever niet goed bereikbaar en kunnen we geen vissen vangen. Het is warm en er zijn veel muggen.

Een stukje verderop is het meer goed bereikbaar en daar kunnen we de volgende soorten vangen:

• Belonesox belizanus
• Gambusia spp
• Trichromis salvini
• Petenia splendida
• Paratheraps bifasciatus
• Thorichthys spp

Het is inmiddels 11.39 uur. Helaas hebben we geen Carlhubbsia gevangen.

Om 12.13 uur bereiken we de grensrivier tussen Tabasco en Chiapas. Hier zou Carlhubbsia ook voor moeten komen. We proberen vissen te vangen. Het water is slecht bereikbaar het stikt hier van de muggen en de rode mieren. Niet echt stimulerend. Rondom de brug houden zich een aantal gieren op. We vangen enkele molly’s en cichliden. Het water is nauwelijks te bereiken en ik ben de combinatie van de hitte en de muggen ook snel zat.

We hebben nog een locatie van Tobler gekregen (17.630025 -92.990887). Deze bereiken we door een groot stuk over een onverharde weg te rijden die langs een sloot loopt. De vangplaats ligt in de bocht van de onverharde weg. Achter het prikkeldraad lopen enkele paarden en er is een constructie aanwezig om vee op een eenvoudige manier in een vrachtwagen te laden. We lopen naar het water toe. Ook hier is het heet en stikt het van de fanatiek stekende muggen. Aan de oever groeien veel planten. Kleine vissen worden door de lokale bevolking topotito genoemd. Af en toe komen er vissen naar de oppervlakte. Dit zijn waarschijnlijk geïntroduceerde Hypostomus plecostomus. Deze oorspronkelijk uit Brazilië afkomstige meervallen vormen meer een meer een plaag in Mexico. We vangen op veel plaatsen jongen van deze vissen.

We vangen een aantal soorten:

• Xiphophorus maculatus (veel)
• Hypostomus plecostomus
• Cichliden
• Rivulus (1)
• Belonesox belizanus

Weer geen Carlhubbsia kidderi.

Als we weer bij de auto staan komt Omar er aan hollen. Hij heeft met het net tegen een wespennest geslagen en is gestoken. Door het sleepnet over zijn hoofd te doen, kan hij het net dat hij heeft laten vallen weer ophalen. Het schijnt dat een zwart kleur muggen aantrekt en ik heb een zwart t-shirt aan. Geen wonder dat ik zo vaak wordt gestoken. Dat had ik liever even wat eerder gehoord, want ik ben bijna levend opgegeten door deze alom aanwezige insecten. Ook op mijn rug door mijn door het zweet plakkerige shirt heen ben ik gestoken. Mug verdrijvende middelen werken wel, maar in het water of door het zweet spoelen ze snel van het lichaam af en dan kan het feestmaal voor de muggen weer beginnen.

Nu we weer geen Carlhubbsia hebben kunnen vangen, wordt mijn humeur er niet beter op. Rijden weer langs de eerste locatie van deze dag en het hek staat nu op. We kunnen nu de exacte locatie van Tobler bereiken. Vlak bij de oever vangen we veel vissen en ik zie prachtige cichliden in het heldere water zwemmen. Ik heb er bijna enkele meegenomen, maar kon me nog net inhouden. Helaas vangen we ook nu geen Carlhubbsia kidderi. Ook proberen we het eerder genoemde stroompje nog een keer, maar nu dichter bij het meer. Helder water en twee grote levendbarende snoekjes (Belonesox) hangen wachtend op prooi voor de uitstroom in het water. Zodra we met het net in de buurt komen schieten ze weg tussen de overhangende planten.

We vangen nog de volgende soorten:

• Poecilia mexicana
• Belonesox belizanus
• Xiphophorus maculatus
• Gambusia spp.
• Hypostomus plecostomus
• Cichliden.

Om half drie gaan we wat eten bij een kleine restaurantje aan de weg. Op een barbecue aan de weg worden kip, worst en carnita’s (varkensvlees) gebakken. Dit wordt met een hakmes in brokken gehakt en vervolgens met tortilla’s en sauzen geserveerd. We nemen er 2 liter cola bij. Ook andere klanten halen hier vlees en krijgen in een tempex bak mee. Een wat grof klaargemaakte maaltijd, maar het smaakt prima. Om vijf over drie vertrekken we naar de volgende locatie.

Om 16.00 uur komen we aan bij de locatie waar volgens Tobler Heterophallus milleri eenvoudig te vangen zou moeten zijn. De rivier ligt ten opzichte van de brug erg diep en we moeten langs een steile talud naar beneden.

Arroyo Bonita bij Tapijulapa (17°25'37.4 -92°45'06.8) Na de eerdere locaties van deze dag een mooie locatie om vissen te vangen. De zandbodem met rolkeien is een stuk beter begaanbaar dan de eerdere modderige watertjes. Ook zijn is de temperatuur aangenamer en ontbreken de irritante muggen. Op sommige plaatsen is een stevige stroming, maar ook dit deel is goed begaanbaar. Een oud deel van de betonnen brug ligt in het water. In het water groeien geen waterplanten. De aan de oppervlakte zwemmende Heterophallus milleri zijn aan hun witte ogen te herkennen. In korte tijd weten we een grote groep van deze mooie levendbarende tandkarpers te vangen. Priapella chamulae is wat lastiger te vangen, maar na een aantal pogingen met het sleepnet weten Omar en ik ook van deze soort een aantal te verzamelen. Ook op deze locatie zijn de mannetjes van de Mexicaanse molly (Poecilia mexicana) erg fraai.

We vangen de volgende vissen:

• Priapella chamulae
• Poecilia mexicana
• Heterophallus milleri
• Cichliden o.a. Vieja
• De karperzalm Astyanax

Met behulp van door Horacio aan elkaar geknoopte handdoeken lukt het ons om via het steile talud de weg weer te bereiken. Om half zes hebben we alles in de auto gepakt en verlaten met de vissen de mooie locatie. Gelukkig is het ons gelukt om de fraaie Heterophallus milleri te vangen. Horacio wil in dit gebied niet in donker rijden. Het komt regelmatig voor dat in het donker auto’s worden overvallen. Terwijl we tussen de bananenplantages door rijden begint het te regenen. Om 20.00 uur zijn we weer bij ons hotel. Na de maaltijd is het weer tijd om het water van de vissen te verschonen.
Cabana del pescador
Centla Municipal
Chuco's meertje
Chucho's meertje
22 september 2019
Onze laatste dag in Villahermosae. Nadat we de vissen weer vers water hebben gegeven, gaan we om 8.00 uur ontbijten. Omar en Horacio brengen ons naar het vliegveld waar we om 11.00 uur aankomen. De vlucht naar Mexico City vertrekt om 12.30 uur en 75 minuten later zijn we weer in Mexico City. Daar zullen we van 24 tot 26 september de 8e conferentie van in Poeciliiden geïnteresseerde bij gaan wonen. De natuur in om vissen te vangen zit er weer op.

Hoewel we maar enkele dagen vissen hebben kunnen vangen, heb ik een aantal interessante biotopen kunnen bezoeken. Helaas is het niet gelukt om Carlhubbsia kidderi te vangen. Een goede reden om het gebied nog een keer te bezoeken en te proberen om deze kleine levendbarende tandkarper te vangen.

Tot slot wil ik Christian en vooral Omar en Horacio nog bedanken voor hun hulp en prima gezelschap tijdens deze reis. Dankzij de informatie van Michael Tobler konden we in een korte tijd een aantal interessante biotopen in dit gebied bezoeken, anders waren we veel tijd kwijt geweest met verkennen van de omgeving.

© 2018-2021 Poecilia.nl All Rights Reserved. Webmaster Marco Goeman
nlenfrdept
Don't have an account yet? Register Now!

Sign in to your account

X

.

© poecilia.nl